Yıllık Hakkında

“Ulusal ve küresel ölçekte afetin her türlüsünü tecrübe ettiğimiz 2020 yılı dünya tarihinin de önemli dönüm noktalarından biri olarak kayıtlara geçti.”

Bu ve buna benzer cümleleri yıl içerisinde birçok makale ve raporda okuduk. Çünkü COVID-19 pandemisi tıbbi etkilerinin yanı sıra ekonomik, sosyolojik, psikolojik etkileri ile de günlük hayatımızı derinden etkiledi. Modern dönemlerde ilk defa küresel ölçekte, okullarla beraber ibadethanelerin ve ortak yaşam alanlarının da kapatıldığına şahit olduk. Dünyamız İspanyol gribi salgınından sonra ilk defa bu kadar geniş ve etkileri kuvvetli bir salgını tecrübe etti.

Bütün bu yaşananların oluşturduğu sıkıntı, kapanma ve kısıtlamalara rağmen daha fazla açılmak ve çalışmalarını genişletmek zorunda olanlar da vardı: insani yardım çalışanları ve gönüllüleri…

Mağduriyetlerin derinleştiği, kırılganlığın arttığı, dirençlilik sınırlarının son haddine kadar sınandığı bu yılda insani yardım kurumları var olan programlarını sürdürmek ve yeni ortaya çıkan ihtiyaçları da gidermek amacıyla mesailerini artırarak, kaynaklarını ve işlerini çeşitlendirerek, ihtiyaç sahiplerine erişme mecralarını farklılaştırarak çalışmalarına devam ettiler. Bunu yaparken hem kendilerini korumaya hem de yararlanıcılara en hızlı ve uygun şartlarda ulaşmaya gayret ettiler.

Bu gayretlerin, sene içerisinde edinilen tecrübelerin tarihe not düşülmesi ve alınan derslerin ortak bir mecrada paylaşılmasının gerekli ve faydalı olduğu mülahazasıyla, 2020 yılında Türkiye’de insani yardım alanında yaşanan önemli gelişmelere mercek tutmak ve bu gelişmeleri sistematik bir şekilde analiz etmek üzere Türkiye İnsani Çalışmalar Yıllığı 2020 çalışmasını hazırladık.

Yıllık kapsamında afet, göç, sosyal hizmet, gönüllülük, halk sağlığı ve uluslararası yardımlar gibi tematik başlıklar altında ülkemizde 2020 yılında yaşanan önemli gelişmeleri ve hayata geçirilen uygulamaları farklı bölümler altında sunmayı ve değerlendirmeyi amaçladık.

Yazılar incelendiğinde tutarlı ve geçerli akademik bilgi ve değerlendirmelere yaslanan, sahadaki aktörlerin tecrübelerinin öneminin farkında olarak bunları derleyip toparlamaya yönelen bir usul takip edilmeye çalışıldığı görülecektir. Bu bağlamda ulusal ve uluslararası kurumlarda, kamu kurum ve kuruluşlarında ve sivil toplum örgütlerinde çalışmalarını yürüten profesyonellerin değerlendirmelerini bir araya getirdik. Bunun önemli sebeplerinden biri de çalışmada ele alınan konularda yetkin kavramsallaştırma ve değerlendirmelere ulaşmak, zengin bir bakış açısı ve çeşitlilik yakalamak idi. Nitekim buna matufen Türkiye İnsani Çalışmalar Yıllığı 2020 çalışmasına katkı sunan aktörlerin her birinin unvan, yasal statü, uzmanlık konuları ve faaliyet odaklarının farklı olmasına önem verildi. Çalışmaya katkı sunan her bir katılımcımız, insan ıstırabını dindirmek ve insan onurunu korumak amacına hizmet eden insani çalışmalar alanındaki kıymetli tecrübelerini ve görüşlerini paylaştı.

İncelenen konularda medya ve arşiv taraması yaparak ilgili istatistik ve verileri derledik, bu bilgileri de çalışmaya dâhil ettik ki ilgilenenler bütünsel bir fotoğraf oluşturabilsinler.

Türkiye İnsani Çalışmalar Yıllığı 2020, akademik değerlendirmeler ve kurumsal değerlendirmeler olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Akademik değerlendirmeler başlığı altında afet, göç, gönüllülük, halk sağlığı, sosyal hizmetler ve uluslararası yardımlar başlıkları altında 2020 yılı içinde yaşanan gelişmelere mercek tuttuk; Elazığ ve İzmir Depremleri, Giresun’da yaşanan sel ve Van’da meydana gelen çığ felaketleri geçtiğimiz yılda yaşanan büyük afetler arasındaydı. Pandeminin sadece COVID-19 virüsünün bulaştığı kişileri etkilemesinin ötesinde sağlık sisteminin diğer alanlarındaki etkileri de politika yapıcıların dikkate alması gereken durumları ortaya koydu. Türkiye’de yaşayan farklı statülerdeki göçmen ve sığınmacılara yönelik konular göç yönetimi konusunda öne çıkarken özellikle 2020 Mart ayında Edirne’de Yunanistan sınırında yaşanan düzensiz göç sorunu bu yılın göç konusundaki önemli gelişmesi olarak kayıtlara geçti. Dünyanın en fazla uluslararası insani yardım yapan ülkesi olan Türkiye’nin ihtiyaç sahibi coğrafyalarda devam eden yardım çalışmalarının yanı sıra dünyanın farklı bölgelerine COVID-19 kapsamında yaptığı yardımlar uluslararası yardımlar konusunda öne çıkan diğer gelişmeler oldu. İnsani yardım çalışmalarının en önemli boyutlarından biri olan gönüllü hizmet konusunda yaşadığımız gelişmeler ise ülkemizdeki gönüllülük potansiyelini ve bu konuda kurumsal, yasal ve kültürel düzeyde atılması gereken adımları tekrar hatırlattı. Pandeminin dezavantajlı gruplar üzerindeki etkisini azaltmak için yürütülen sosyal hizmet çalışmaları ve bu çalışmaları yürüten kurumlara dair değerlendirmeler de hak temelli sosyal politikaların önemini gösteren diğer bir konu olarak öne çıktı.

Kurumsal değerlendirmeler kısmında yıl boyunca sahada faaliyetlerine devam eden kurum ve kuruluşların değerlendirmelerine yer verildi. Kamu kurumlarının, uluslararası kurumların ve sivil toplum kuruluşlarının işbirliği hâlinde yürüttüğü yardım çalışmalarında, çalışanların ve gönüllülerin güvenliğini koruma, fon kaynaklarının geliştirilmesi, kriz iletişimi, gönüllülük, tecrübe paylaşımı, savunuculuk, koruma faaliyetleri, sosyal etki ve insani finans gibi temalar farklı kurumların değerlendirmelerinde öne çıkan konular olarak özetlenebilir. Yukarıda sunulan özet çerçevenin yanı sıra yıllıkta şu soruların cevapları da sunulmaya çalışıldı:

  • 2020 yılı içinde Türkiye ve dünyada yaşanan afetler ve insani krizler nelerdir?
  • 2020 yılı içinde Türkiye’de afet, halk sağlığı, göç, gönüllülük, sosyal hizmetler, uluslararası yardımlar alanında öne çıkan konular nelerdir?
  • 2020 yılında Türkiye’de faaliyet gösteren insani yardım kurumları COVID-19 pandemisine rağmen çalışmalarını nasıl sürdürdüler?
  • Türkiye’de faaliyet gösteren insani yardım kurumları 2020 yılı içinde yaşadıkları tecrübelerinden hangi dersleri çıkardılar?
  • Sektörel, örgütsel ve yasal açıdan farklı statülerde olan kurumlar 2020 yılı içinde yaşanan insani krizlere nasıl müdahale ettiler?

Türkiye İnsani Çalışmalar Yıllığı 2020’nin araştırmacılar ve insani yardım çalışanları başta olmak üzere tüm ilgililere faydalı olması temennisiyle…

Kızılay Akademi

Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezleri kullanmaktayız.    Daha Fazla Bilgi